Home
Vertalingen
Stukken
Strips
Genealogie
CV
Links
Zoek

Verschenen in de Groene Amsterdammer van 22 januari 1986

Frank Zappa

Weet u het nog, de 'duivelse boodschappen' die in de popmuziek verstopt zouden zitten? Een geweldige vaart liep het uiteindelijk niet, maar een staartje zat er toch wel aan dat muisje. De Amenkaanse rechtervleugel, altijd goed in het aanwijzen van zondebokken, is op de gedachte gekomen dat de verloedering van de samenleving wel eens te wijten zou kunnen zijn aan die vieze muziek, waarin steeds openlijker over seksuele handelingen gezongen wordt. L'histoire se répète: in de jaren vijftig waren het de strips, nu dus de pop.

Omdat de vrijheid van meningsuiting ook in de Verenigde Staten een groot goed is, is het mobiliseren van de publieke opinie de enige manier om een soort van censuur te bewerkstelligen. Zoals bekend zijn Amerikanen daar erg goed in. Zo heeft men het idee naar voren gebracht dat grammofoonplaten maatschappijen – strikt 'vrijwillig' natuurlijk – hun produkten zouden moeten voorzien van een sticker met een Waarmerk van Goedkeuring. Het een en ander werd afgelopen september besproken in een hoorzitting, waarbij tevens een aantal getuigen à decharge was ge´nviteerd. Onder hen ook Frank Zappa, die in zijn teksten al twintig jaar lang onverbloemd spreekt over seks in al zijn orale, anale, sado-masochistische en andere varianten, en wiens platen, zo'n veertig stuks inmiddels, derhalve haast evenzoveel stenen des aanstoots vormen.

Zappa, fel gekant tegen de plannen van die Morele-Herbewapeningslobby, was zo slim de hele diskussie op band vast te leggen en te verwerken in een nieuwe kompositie, Porn Rock, te beluisteren op zijn onlangs verschenen lp Frank Zappa meets the Mothers of Prevention. Het resultaat is buitengewoon komisch. Na een korte expositie van het oorspronkelijke materiaal worden de stemmen van de voorzittende, o zo achtenswaardige senatoren op talloze manieren door de elektronische gehaktmolen gedraaid. Met messcherpe ironie heeft Zappa de meest saillante brokjes tekst naar voren gehaald en als het ware onder een vergrootglas gelegd. Zo worden de samengeknepen lippen, waarmee een der aanwezige dames zich het woord seks uit de mond perst, duidelijk hoorbaar in de muziek. De melige opmerking 'Maybe I could make a good rock star' verwerkt hij tot een meerstemmig chorus en stapelt de heren van de kommissie nog meer vurige kolen op het hoofd door ze uitgebreid als 'vocalisten' op de hoes te vermelden.

Porn Rock is een schitterende jijbak, die bovendien opnieuw de sfeer oproept van de ongebreidelde experimenten op Zappa's eerste album, Freak Out. Ondertussen belemmert het nummer, met zijn overdadige lengte van twaalf minuten, wel de genietbaarheid van de plaat, die toch al geen sterke eenheid vormt, doordat Zappa zoals gebruikelijk uit vele verschillende vaatjes tapt. Het aandeel van Ike Willis, met zijn stem van suikerspek, begint inmiddels een erg stereotiep element van Zappa's vocabulaire te worden, al geeft hij in Yo Cats een fraai staaltje van crooning weg. Even onvermijdelijk zijn de gitaarsoli, die overigens listig zijn ingebed in arrangementen met opwindende ritmeverschuivingen. Zappa's vaardigheden komen het best tot hun recht in twee korte elektronische stukken, Little beige Sambo en Aerobics in bondage, waarmee hij laat horen dat er ook met 'gewone' toonladders nog avant-gardemuziek kan worden geschreven. Alleen jammer dat ze allebei zo triviaal eindigen.

Een andere vaste en hinderlijke gewoonte is dat de plaat hier de eerste maanden alleen in een peperdure Amerikaanse persing te krijgen is. Leuk voor het afromen van de fanatenmarkt; meer terloops geïnteresseerden kunnen er te zijner tijd een goede koop aan hebben.

Frank Zappa meets the Mothers of Prevention. Barking Pumpkin Records ST 74203.


Link: Alle stukken over FZ op deze site op 1 webpagina
© Frits van der Waa 2007