Home
Vertalingen
Stukken
Strips
Genealogie
CV
Links
Zoek

In verkorte vorm verschenen in de Volkskrant, Kunst & Cultuur, 1 december 2005 (pagina K18)

Muziek op schrift gesteld

Er zijn tientallen, misschien wel honderden manieren om muziek op te schrijven, en er is niet één die accuraat genoeg is om alle aspecten ervan te vangen. Zelfs de beste geluidsopname - in wezen ook een vorm van muzieknotatie - vertelt je niet hoe de muziek gespeeld moet worden. Daar zijn weer andere, op hun eigen manier niet helemaal toereikende manieren voor.

Wel ziet notenschrift er bijna altijd bijzonder mooi uit. Blijkbaar vindt de compositie en orde die er in muziek heerst ook zijn weerslag op het papier, of het nu gaat om de traditionele notatie, grepenschrift zoals tabulatuur en Klavarskribo, dan wel om grafische weergaven van elektronische of microtonale muziek. Zelfs schilders als Klee en Kandinsky vonden niet alleen inspiratie in de muziek zelf, maar ook in het notenbeeld. En in de jaren zestig raakten beeldende kunst en compositie aan elkaar in het verschijnsel van de de grafische partituur - dat overigens geen blijverje is geworden.

Al dit schoons is verzameld in het boek Muziek OpSchrift, dat uitgebracht is naar aanleiding van de gelijknamige tentoonstelling die tot 19 maart in het Tilburgse Scryption-museum te zien is. Het is geen catalogus en evenmin een leerboek, maar een fascinerende, rijk ge´llustreerde vogelvlucht die veertig eeuwen en de hele wereld omspant. Zelfs het Braille-muziekschrift en de muziektypemachine komen aan bod.

Geestrijk hoogtepunt te midden van de vele feitelijkheden is een briljant essay van componist Dick Raaijmakers, die onder andere de toonladder vergelijkt met een huishoudelijk opbergsysteem 'waarbij in wezen immateriëe tonen in timmermanstermen als hoog, laag, zwaar, licht, kort, lang en dergelijke worden gekwalificeerd.'

Met de notatie van de geschreven tekst is het niet zo voorspoedig gelopen als je zou wensen. Naast zinnen zonder kop of staart staan er honderden dubbele spaties in en rare misbaksels als 'oonhoogte'. In dat licht valt het mee dat er slechts één illustratie ondersteboven is afgebeeld.

Rob van Berkel (ed.): Muziek OpSchrift: de wereld van de muzieknotatie. Scryption; € 24,50; ISBN 90 75159 27 7.


© Frits van der Waa 2006